Het militaire verleden van Amsterdam is niet zo radicaal uit het stadsbeeld verdwenen als we in eerste instantie zouden denken. De meest aansprekende gebouwen van de stad - de Waag op de Nieuwmarkt, de Schreierstoren, de Munt, de Montelbaanstoren - zijn gebouwd ter verdediging van de stad. Daarnaast kom je op de meest onverwachte plaatsen ook minder opvallende overblijfselen tegen, zoals een gevelsteen of enkele stukjes muur. Voor de verdediging was ook veel mankracht nodig. Hiertoe werden drie schuttersgilden opgericht die in 'doelen' waren ondergebracht. Wie kent niet Rembrandts Nachtwacht waarop het Kloveniersgilde staat afgebeeld dat trots zijn wapenuitrusting toont?Het water en de moerasgebieden die de stad omringen, zijn het constante element in de geschiedenis van het Amsterdamse verdedigingsstelsel. Wie het waagde dwars daardoorheen de stad te naderen, liep onherroepelijk vast in de slappe, modderachtige bodem. De bekende grachtengordel en de negentiende-eeuwse Stelling van