De politiek is teruggekeerd in de hedendaagse kunsten. Niet alleen in internationale tentoonstellingen nemen thema's als democratie, migratie, multiculturaliteit, globalisering en postkolonialisme een belangrijke plaats in. Ook in Nederland en België werken kunstenaars en politici samen aan politiek gevoelige producties. De politiek zelf is drastisch veranderd na '11 september', en in Nederland vooral na de moord op Theo van Gogh, en dat heeft zijn weerslag op de kunsten: men merkt nieuwe engagementen van kunstenaars en nieuwe functies van de realiteit en de materialiteit van kunstwerken.